Davutoğlu'ndan O Fotoğrafa Sert Eleştiri: "Bir Resmin Anatomisi"

Gelecek Partisi Genel Başkanı ve seçilmiş son Başbakan Ahmet Davutoğlu, ABD Başkanı Donald Trump’ın Oval Ofis’te Avrupalı liderlerle çekilen bir fotoğrafını analiz ederek, bu karenin uluslararası düzen, Avrupa, NATO ve Türkiye için taşıdığı "uyarıcı alarm" niteliğindeki anlamları madde madde açıkladı.

Sosyal medya hesabından "BİR RESMİN ANATOMİSİ" başlığıyla bir analiz yayınlayan Ahmet Davutoğlu, söz konusu fotoğrafın küresel siyasetteki güç dengelerinin ve diplomatik teamüllerin nasıl değiştiğini gözler önüne serdiğini belirtti. Davutoğlu'na göre bu kare, uluslararası sistemin bir patronaj ilişkisine dönüştüğünü gösteriyor. 1. "Uluslararası Düzen Patronaj İlişkisine Dönüştü" Davutoğlu, fotoğrafın egemen ulus-devletlerden oluştuğu varsayılan uluslararası düzen için uyarıcı olduğunu, çünkü bu karenin bırakın ülkeler arasındaki eşitliği, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi Daimi Üyeleri arasındaki eşitliği bile yok saydığını ifade etti. Davutoğlu, "Trump dünyayı her türlü ortak kuraldan azade bir şirket mantığı ile yönetmeye çalışmaktadır. Bu mantıkta Oval Ofis şirketin genel merkezi, diğer liderler de şirketin çalışanları gibi takdim edilmektedir. Asırlara dayanan en basit protokol esasları bile yok sayılmıştır," dedi. 2. "Avrupalı Liderlere Tam Bir İstiskal Uygulaması" Fotoğrafın Avrupa Birliği ve Avrupalı devletler açısından da bir alarm niteliği taşıdığını vurgulayan Davutoğlu, Trump'ın Avrupalı liderlere karşı tam bir "istiskal" (hor görme, aşağılama) uyguladığını belirtti. Davutoğlu, "Kendisi karar verici patron makamında otururken onları karşısında hizalamıştır. Trump bu resim ile ‘Avrupa ile ilgili kararlar da benim liderliğimde alınır’ diyerek Rusya ve Çin’e her konuda nihai muhatabınız benim mesajı iletmiştir," ifadelerini kullandı. Davutoğlu, Avrupalı liderlerin bu duruma razı olmalarını ve edilgen bir tutum sergilemelerini "vahim" olarak nitelendirerek, "Churchill, Charles De Gaulle veya Konrad Adenauer böyle bir istiskali kabul eder miydi? Daha yakın zamanda Jacques Chirac’ın ya da Angela Merkel’in böyle bir muameleyi kabul etmesi mümkün müydü?" sorularıyla Avrupa'daki liderlik boşluğuna dikkat çekti. 3. "NATO, ABD'nin Stratejik Aygıtı Haline Getiriliyor" Davutoğlu'na göre bu tablo, eşit egemen devletler arasında bir ortak güvenlik örgütü olarak kurulan NATO’nun geleceği açısından da endişe verici. Davutoğlu, "Bu resim Trump’ın NATO’yu bir ortak güvenlik örgütü olmaktan çıkararak ABD’nin stratejik aygıtı haline getirme stratejisini bir ileri aşamaya götürmüştür," değerlendirmesinde bulundu. Rusya-Ukrayna savaşından en çok etkilenen Türkiye, Polonya, Norveç gibi Karadeniz ve Baltık ülkelerinin liderlerinin bu karede yer almamasının hem NATO'nun ortak güvenlik anlayışına aykırı olduğunu hem de açık bir istiskal olduğunu belirtti. 4. "Türkiye'ye Stratejik Körlük ve Açık İstiskal" Analizinin son maddesini Türkiye'ye ayıran Davutoğlu, fotoğrafın Türkiye açısından da "kaygı verici bir uyarı" olduğunu söyledi. Davutoğlu, Türkiye'ye "herhangi bir izleyici ya da bazı görüşmelere ev sahipliği yapan sıradan bir servis ülkesi" muamelesi yapıldığını savundu. Savaşın jeopolitik ve ekonomik sonuçlarından en çok etkilenen ve olası bir yayılma senaryosunda en fazla zarar görecek ülkenin Türkiye olduğunu hatırlatan Gelecek Partisi lideri, "NATO’nun en büyük ikinci askeri gücüne sahip olan Türkiye’nin Alaska-Washington süreçlerinden dışlanması ABD açısından hem stratejik bir körlük hem de açık bir istiskaldir," diyerek sözlerini tamamladı.